X Ü L A S Ə
Tədqiqatın məqsədi – məqalədə süni intellektə əsaslanan fərdiləşdirilmiş öyrənmənin münasibətlərin qurulması baxımından mühüm elektron ticarət kompetensiyalarını necə formalaşdırdığını və bununla da rəqəmsal biznes münasibətlərini necə gücləndirdiyini izah edən konseptual çərçivə hazırlanmışdır. Tədqiqat ədəbiyyatda mövcud olan boşluğu aradan qaldırmağa yönəlmişdir. Belə ki, süni intellektlə dəstəklənən adaptiv öyrənmə sistemləri, elektron ticarət kompetensiyalarının təsnifatları və münasibətlərdə rəqəmsal etimad konstruktları, bir qayda olaraq, vahid inteqrasiya olunmuş səbəb-nəticə modeli çərçivəsində deyil, ayrı-ayrılıqda tədqiq edilir.
Tədqiqatın metodologiyası – tədqiqat adaptiv öyrənmə nəzəriyyəsi, kompetensiyalara əsaslanan yanaşma və münasibətlər marketinqinin konseptual və nəzəri sintezinə əsaslanır. Bu əsasda üç əsas konstrukt – süni intellektə əsaslanan fərdiləşdirilmiş öyrənmə, münasibətlərin qurulmasına yönəlmiş elektron ticarət bacarıqları və rəqəmsal biznes münasibətlərinin keyfiyyəti müəyyən edilmişdir. Bundan əlavə, bu konstruktlar arasında əlaqəni təmin edən mexanizmlər konkretləşdirilmişdir. Modeldə, həmçinin rəqəmsal savadlılıq, təcrübə və qarşılıqlı əlaqə konteksti kimi kontekstual amillər nəzərə alınmış, gələcək empirik yoxlama üçün obyektiv kompetensiya testləri, ssenari əsaslı fəaliyyət qiymətləndirmə meyarları və öyrənmə analitikası vasitəsilə əməliyyatlaşdırma yol xəritəsi təklif edilmişdir.
Tədqiqatın tətbiqi əhəmiyyəti – təklif olunan konseptual çərçivə tədqiqatçılar, təhsil işçiləri və elektron ticarət sahəsində fəaliyyət göstərən praktiklər üçün əhəmiyyət kəsb edir. Çərçivə rəqəmsal ticarət mühitində etimadın formalaşdırılması, kommunikasiya keyfiyyətinin yüksəldilməsi və xidmətin bərpası üzrə bacarıqların məqsədyönlü şəkildə inkişaf etdirilməsini təmin edən adaptiv öyrənmə müdaxilələrinin hazırlanması üçün əsas yaradır. Bu yanaşma, xüsusilə Azərbaycan və Özbəkistan kimi müxtəlif məkanlarda gələcəkdə çoxsaylı tədqiqat məntəqələrini əhatə edən empirik yoxlama və tətbiq baxımından aktualdır.
Tədqiqatın nəticələri – tədqiqatda irəli sürülür ki, süni intellektə əsaslanan fərdiləşdirilmiş öyrənmə münasibətlərin qurulmasına yönəlmiş elektron ticarət bacarıqlarının inkişafı vasitəsilə rəqəmsal biznes münasibətlərinin keyfiyyətini dolayı yolla yüksəldir. Təklif olunan çərçivədə münasibətlərin qurulmasına yönəlmiş elektron ticarət bacarıqları tam vasitəçi rolunu oynayır, kontekstual amillər isə bu əlaqələrin gücünə təsir göstərir. Gələcək tədqiqatlarda empirik yoxlama üçün dörd müddəa irəli sürülmüşdür.
Tədqiqatın orijinallığı və elmi yeniliyi – məqalə adaptiv öyrənmə, elektron ticarət kompetensiyalarının inkişafı və münasibətlər marketinqini vahid konseptual modeldə inteqrasiya etməklə orijinal elmi töhfə verir. Tədqiqat münasibətlərin qurulmasına yönəlmiş elektron ticarət bacarıqlarının vasitəçi rolunu aydınlaşdırmaqla mövcud elmi ədəbiyyatı inkişaf etdirir və konseptual çərçivənin müxtəlif milli kontekstlərdə empirik yoxlanılması üçün strukturlaşdırılmış yol xəritəsi təqdim edir.
Açar sözlər: süni intellektə əsaslanan fərdiləşdirilmiş öyrənmə, adaptiv LMS, elektron ticarət bacarıqları, münasibətlərin qurulması üzrə kompetensiya, rəqəmsal etimad, kommunikasiya keyfiyyəti, xidmətin bərpası.
Zaripova Dilnoza Anvarovna
Dünyamalıyev İslam Elşən oğlu
Rasulova Nasibaxon Yusufjonovna