HÜQUQ SİSTEMLƏRİNDƏ QEYRİ-MÜƏYYƏNLİYİN HƏLL EDİLMƏSİ: HÜQUQİ ŞƏRHƏ QEYRİ-SƏLİS MƏNTİQƏ ƏSASLANAN YANAŞMA

Tədqiqatın məqsədi - hüquqi mətnlərin qeyri-müəyyən və mürəkkəb dilinin səbəb olduğu hüquqi şərhlərdəki qeyri-müəyyənlik və uyğunsuzluqları aradan qaldırmaqdır. Qeyri-səlis məntiqə əsaslanan modeli təqdim etməklə tədqiqat hüquqi şərhə daha strukturlaşdırılmış və çevik yanaşma təmin etmək, məhkəmə qərarlarının qəbulunda ardıcıllıq, ədalətlilik və şəffaflığı artırmaq məqsədi daşıyır.

Tədqiqatın metodologiyası – MATLAB-ın Qeyri-səlis alətlər qutusundan istifadə etməklə, tədqiqat hüquqi dildə qeyri-müəyyənlik, əvvəlki mühakimələrdə ardıcıllıq və hüquqi prinsiplərin mürəkkəbliyi kimi giriş dəyişənlərini müəyyən edir. Çıxış dəyişəni hüquqi mühakimələrin şərh oluna bilməsidir.

Tədqiqatın praktiki əhəmiyyəti - məhkəmə prosesinə ictimaiyyətin inamını artıran hüquqi qərarların ardıcıllığının və şəffaflığının təkmilləşdirilməsindədir.

Tədqiqatın nəticələri - tədqiqat nümayiş etdirir ki, qeyri-səlis məntiq modeli hüquqi dildə qeyri-müəyyənlikləri uğurla tutur və hüquqi mühakimələrin şərh oluna bilənliyini artırır. 

Tədqiqatın orijinallığı və elmi yeniliyi - onun qeyri-səlis məntiqin hüquqi şərhə innovativ tətbiqindən irəli gəlir, bu sahə ənənəvi olaraq sərt, qaydalara əsaslanan yanaşmaların üstünlük təşkil etdiyi sahədir. Qeyri-səlis çoxluqlar vasitəsilə hüquqi dil qeyri-müəyyənliklərini modelləşdirməklə, tədqiqat hüquqi qeyri-müəyyənlikləri idarə etmək üçün daha nüanslı bir metod təqdim edir, yeni elmi çərçivə ilə hüquqi əsaslandırma və qərar qəbuletmə modelləri sahələrinə töhfə verir.

Açar sözlər: qeyri-səlis məntiq, hüquqi şərh, qeyri-müəyyənlik, məhkəmə ardıcıllığı, hüquqi əsaslandırma, qərar qəbuletmə modelləri.

 

http://doi.org/10.59610/bbu3.2024.3.11

Fayl

PDF

Buraxılış

№3 - 2024

Müəllif

Abbasova Məleykə Nazim qızı

İmamquluyev Rahib Aydın oğlu